www.mariakieleczawa.pl

Maria Monczak Kieleczawa
Pisanki według wzorów huculskich





Rodzice Marii KIELECZAWY i ich przodkowie wywodzą się z Berestu, miejscowości położonej w pobliżu Krynicy. Obecnie mieszkają w Przemkowie na Dolnym ląsku, gdzie w rodzinie Monczaków 11 lutego 1958 roku urodziła się pani Maria. Artystka od 1982 r. mieszka we Wrocławiu. Ukończyła Akademię Ekonomiczną, pracuje zaś jako nauczycielka dyplomowana technologii gastronomicznej w szkole dla dzieci specjalnej troski. Jest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie oraz Dolnośląskiego Stowarzyszenia Artystów Plastyków we Wrocławiu.
Należy do nielicznych twórców na Dolnym Śląsku, którzy wykonują wielkanocne pisanki według prastarych wzorów huculskich. Malowania pisanek nauczyły panią Marię jej babcia, mama i ciocia ze strony ojca.
Pięciopokoleniową tradycję rodzinną kontynuują również jej córki Marta i Aleksandra. Artystka jest laureatką wielu konkursów i przeglądów.
Prace Marii Kieleczawy zdobią stoły wielkanocne oraz kolekcje w USA, Kanadzie, Afryce, Niemczech, Francji, Ukrainie i innych krajach, znajdują się w zbiorach Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu, Toruniu, Zielonej Górze, Warszawie, Krakowie w jedynym w Polsce Muzeum Pisanki w Ciechanowcu, a także w Saksońskim Muzeum Sztuki Ludowej w Dreźnie, w Muzeum Pisanki w Kołomyi (Ukraina)
Jej twórczość prezentowana jest w TV, radiu i na łamach prasy regionalnej i ogólnopolskiej.
Opiekę nad jej działalnością artystyczną sprawował prof. Mieczysław Zdanowicz () z Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu (1995 - 2003).
Biografia Marii Kieleczawy znajduje się w Encyklopedii „Who ist Who w Polsce 2003 r."
W latach 2006 - 2009, 2010 - 2013 członkini Zarządu Głównego Zjednoczenia Łemków w Polsce. Oraz publikacja w książce „Huculszczyzna, kultura i edukacja" Wrocław 2009.

Twórczość Marii Kieleczawy wyrosła z rodzimych tradycji łemkowskich regionu krakowskiego i rzeszowskiego. Jako dziecko pilnie asystowała mamie przy zdobieniu jaj.
Przełomem w życiu twórczym artystki była wystawa obejrzana w październiku 1995 r. we Wrocławskim Ossolineum pt.: „Pokucie i Huculszczyzna".
Huculszczyzna (Karpaty Wschodnie i Środkowe) przed wojną stanowiła część Polski, należała do województwa stanisławowskiego na Kresach Wschodnich, które graniczyło ze Słowacją, Węgrami i Rumunią. Góry Karpaty są ojczyzną Hucułów, górali, pasterzy, którzy od wiosny do jesieni zajmują się wypasem owiec, a zimą są drwalami. Kobiety zajmują się pracami domowymi i uprawiają własną sztukę ludową: haftem ozdabiają koszule, ręczniki, serwety, ceramikę i malują pisanki. Autorkę szczególnie zafascynowały pisanki zdobione techniką batikową. Pisanki huculskie mają swoisty kolor, bogatą ornamentykę, dzięki czemu łatwo odróżnić je od pisanek z innych regionów. Technika batikowa znana od X wieku polega na nakładaniu gorącego wosku na powierzchnię jajka. Spełnia on rolę izolatora powierzchni, chroniącego ją przed barwnikami. Miejsca pokryte woskiem nie są barwione. Dominującymi kolorami w pisankach huculskich są: żółć, zieleń, pomarańcz, czerwień, czerń. Wzory huculskie opierają się przede wszystkim na układzie ornamentu pasowego zamkniętego, zbudowanego z prostych figur geometrycznych (trójkąt, prostokąt, koło, romb, trapez).
Jej prace wielokrotnie były eksponowane we Wrocławiu w Muzeum Etnograficznym, w Galeriach: Dwór Polski, Słowa i Obrazu, w Klubie Muzyki i Literatury oraz na Targach Sztuki Ludowej w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą (2006, 2007, 2008 2009) oraz Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich – Zakopane 2009, 2010, 2011. Jarmark Jagielloński , Lublin 2010.
Jest ona laureatką poniższych nagród:
  1. II nagrody w Ogólnopolskim Konkursie na Pisankę – Gorzów Wielkopolski 1995 - 1996 r.
  2. I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie „Jaja i Święconki Wielkanocne" – Warszawa, 1997 r.
  3. I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie na Pisankę – Gorzów Wielkopolski 1998 - 2003.
  4. Nagrody GRAND PRIX w Ogólnopolskim Konkursie na Pisankę – Świnoujście, 1999 - 2000 r.
  5. Nagrody Marszałka Województwa Dolnośląskiego 2000 r.
  6. I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie na pisankę w Świnoujściu 2001.
  7. Wyróżnienia w I Międzynarodowym Konkursie Plastyki Obrzędowej Rudniki w kategorii zdobienie jaj wielkanocnych 2002 r. II miejsce w latach 2003, 2004, 2005 i 2007 oraz I miejsce 2009.
  8. Srebrny Krzyż Zasługi – 2004 r.
  9. Srebrna Odznaka Miłośników Wrocławia – 2004 r.
  10. Odznaka honorowa nadana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla Kultury Polskiej" – listopad 2008. Nagroda Prezydenta Miasta – Wrocław 2011 r.
W latach 2000 - 2008, autorka reprezentowała Polskę na Międzynarodowych Wystawach – „Sztuce Pisanek", które odbyły się w Kolonii w Niemczech.
W latach 2000 - 2010, 2012 autorka reprezentowała Polskę na Międzynarodowych Wystawach Dreźnie w Niemczech (Pałac Kultury).
W latach 2003 - 2009, artystka reprezentowała Polskę w Saksońskim Muzeum Sztuki Ludowej w Dreźnie (Niemcy).
W 2004 r. artystka reprezentowała Polskę w Oslo (Norwegia), w „Cepeliadzie" przed Olimpiadą Ateny (Grecja).
W 2005 r. artystka reprezentowała Polskę w Seligenstadt, w Dniach Krajskich - Liberec (Czechy), i w  III Międzynarodowym Festiwalu Jaj nad Balatonem - Siófok (Węgry).


mgr. inż. Maria Monczak Kieleczawa
E-mail: kieleczawa3@wp.pl
50-550 Wrocław
ul. Wieczysta 113/21
tel. (071) 336 65 93



©WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE. ©All Rights Reserved by Maria Kieleczawa.

Marias KIELECZAWAS Eltern und Vorfahren stammen aus dem Ort BEREST des Gebietes Krakauer Krynica. Jetzt wohnen sie in PRZEMKÓW, einem Ort in Niederschlesien. Da wurde am 11.02.1958 auch Maria geboren.
        Seit 1982 wohnt Maria in Wrocław (Breslau), wo sie die Wirtschaftsakademie absolvierte. Sie arbeitet als dipl. Lehrerin für das Fach „Gastronomische Technologie" an einer Schule für leichtbehinderte Kinder.
Sie ist Mitglied des Verbandes der Volkskünstler in Lublin und des Verbandes Bildender Künstler Niederschlesiens in Wrocław.
Sie zählt zu den wenigen Künstschaffenden in Niederschlesien, die Ostereier überlieferten Mustern der Huzulen (einer Volksgruppe in den Ost-Karpaten) gestalten. Das Malen der Ostereier lehrten sie Mutter, Großmutter und eine Tante väterlicherseits.
Die über fünf Generationen erhaltene Tradition wird von den Töchtern der Künstlerin, Martha und Alexandra fortgesetzt.
Maria KIELECZAWA ist Preisträgerin vieler Wettbewerbe und Ausstellungen.
Die Arbeiten der Künstlerin schmücken Ostertische und Sammlungen in den USA, in Kanada, Afrika, Deutschland, Frankreich, der Ukraine und anderen Ländern, sie sind in den Sammlungen des Ethnographischen Museums Wrocław, im einzelnen Museum der Ostereier in Ciechanów in Polen, sowie im Museum für Sächsische Volskunst in Dresden zu sehen.
Ihr künstlerisches Schaffen wurde und wird durch Fernsehen, Rundfunk und die Regional – sowie Landespresse popularisiert.
In ihrem künstlerischen Schaffen betreute sie Herr Prof. Mieczysław Zdanowicz (
) von der Akademie Bildender Künste Wrocław (1995-2003).
Die Biographie von Maria Kieleczewa befindet sich in der Enzyklopädie „Who is who in Polen im Jahre 2003".
In Jahren 2006 - 2013 bin in ein Mitglied des Vorstandes der Hauptvereinigung von Lemken in Polen Polen und die Publikation im Buch „ Die Huzulenkultur and die Edukation", Breslau 2009.

        Das künstlerische Schaffen Maria Kieleczawas erwuchs aus den heimatlichen Bräuchen der überlieferten Muster in den Gebieten um Kraków (Krakau) und Rzeszów. Bereits als Kind half sie der Mutter fleißig beim gestalten der Ostereier.
Zur Wende im Kunstschaffen Maria KIELECZAWAS wurde die Ausstellung: „POKUTA- und HUZULENLAND", die Oktober 1995 im OSSOLINEUM WROCŁAW stattfand.
Das Huzulenland (Im Bereich der ostlichen und mittleren Karpaten) war vor dem II. Weltkrieg ein Teil Polens und gehörte in den ostlichen Ausläufern zur Wojewodschaft STANISLAW, grenzten an die Slowakei, Ungarn und Rumänien. Das Gebiet der Karpaten ist die Heimat der HUZULEN, der Gebirgsbewohner, Hirten, die sich vom Frühling bis zum Herbst mit ihren Schafherden beschäftigen, in den Wintermonaten aber als Holzfäller arbeiten.
Die Frauen der Huzulen beschäftigen sich mit der Hausarbeit und einer eigenen Volkskunst. Sie sticken Blusen, Hemden, Trachten, Handtücher, Servietten; gestalten Keramik-Erzeugnisse und Ostereier.
Maria faszinierten besonders die mit der Batik-Technik gestalteten Ostereier.
Ostereier der Huzulen besitzen eine typische Farbgebung, eine reiche Ornamentik, die sie von Ostereiern anderer Gebiete unterscheiden. Die Batik-Technik ist bereits seit dem X. Jhd. bekannt. Sie besteht im Auftragen von heißem Wachs auf die Oberfläche des Eies. Das aufgetragene Wachs schützt die Fläche vor der Aufnahme einer unerwünschten Farbe. Die vom Wachs abgedeckten Flächen bleiben farblos.
Bei Ostereiern der Huzulen dominieren die Farben: gelb, grün, orange, rot, schwarz.
Die Huzulen-Muster beruhen vorwiegend auf Ornamenten mit Begrenzungsstreifen und sind aus einfachen geometrischen Figuren (Dreieck, Rechteck, Ring, Raute, Trapez) aufgebaut.
Die Arbeiten Maria KIELECZAWAS wurden mehrfach in Wrocław (Breslau), dem Ethnographischen Museum, den Galerien „Dwór Polski" (Poln. Hof), „Słowa i Obrazu" (Wort und Bild) und im Klub Muzyki i Literatury (Klub der Musik und Literatur) und in der Messe der Volkskunst in Kazimierz Dolny an der Weichsel, ausgestellt (2006 - 2009 und Internationale Festspiele der Volkskunst von den Gebirgsboden – Zakopane (2009 - 2010.

Maria KIELECZAWA ist Preisträgerin folgender Wettbewerbe:
  1. II. Preis im Gesamtpolnischen Wettbewerb „DAS OSTEREI" – Gorzów Wielkopolski 1995, 1996,
  2. I. Preis im Gesamtpolnischen Wettbewerb „OSTEREIER UND OSTERTAFELN" – Warszawa (Warschau), 1997.
  3. I. Preis im Gesamtpolnischen Wettbewerb „DAS OSTEREI" – Gorzów Wielkopolski, (1998 - 2003)
  4. GRAND PRIX im Gesamtpolnischen Wettbewerb „OSTEREIER" – Świnoujście (Swinemünde), 1999 - 2000.
  5. PREIS des Landrates der Wojewodschaft Dolnośląsk (Niederschlesien), 2000.
  6. I. PREIS im Gesamtpolnischen. Wettbewerb „OSTEREIER" – Świnoujście (Swinemünde), 2001.
  7. Auszeichnungen im I. Internationalen Wettbewerb ritueller Plastik „Gestalten von Ostereiern" – in Rudniki in der Kategorie „Gestaltung von Ostereiern", 2002, II. Preis – (2003 -2005), 2007.
  8. das Silberne Kreuz der Verdienste – 2004.
  9. die Auszeichnung der Liebhaber von Wrocław – 2004.
  10. das Ehrekreuz augegebene durch den Minister der Kultur und der Nationalerbschaft „Verdienst für die Polnische Kultur – der November 2008".

In den Jahren 2000 - 2008, vertrat die Künstlerin Polen auf den internationalen Messen „OSTEREIERKUNST – OKUMA-", die sich in Köln und Dresden stattfanden.
In den Jahrren 2000 - 2010 vertrat die Künstlerin Polen auf den internationalen Messen in Dresden in Deutschland ( Kulturpalast)
In den Jahren 2003 - 2009 vertrat die Künstlerin Polen auf den Sächsischen Museum der Volkskunst in Dresden (Deutschland)
Im Jahre 2003 vetrat Künstlerin Polen im Programm „POLEN in der EUROPÄEISCHEN UNION", in Athen (Griechenland),
Im Jahre 2004 vertrat die Künstlerin Polen bei folgenden Veranstaltungen: bei der polischen Volkskunstausstelung „Cepeliada" in Oslo (Norwegien), und vor den Olympischen Spielen in Athenen (Griechenland)
Im Jahre 2005 vertrat die Künstlerin Polen in Seligenstadt, (Deutschalnd) in Targen der Kulturkunst in Liberec (Tschechen) und auf der II Festspiele der Ostereier an der Balaton – See in Siofok ( Ungarn)

foto: Bogusia Kozan foto: Bogusia Kozan
foto: Bogusia Kozan

Panią Marię spotkałem na łemkowskiej Watrze w Żdyni, 21-go lipca, 2002 roku. [wm]

ale czas szybko mija, już 22 lipca., 2007


Icon Return to Lemkos Home Page

Document Information

Document URL: http://lemko.org/art/monczak/index.html


E-mail: walter@lemko.org

Copyright © LVProductions, Ltd.

Originally Composed: September 1st, 2002
Date last modified: April 30th, 2014